Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής με επίκεντρο την αύξηση των εισοδημάτων, τη μείωση του κόστους ζωής, την παραγωγική ανασυγκρότηση και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας, περιγράφοντας τις βασικές προτεραιότητες της ΕΛ.Α.Σ. για την περίοδο 2027–2030.
Με κεντρικό μήνυμα «Παράγουμε περισσότερο – Μοιραζόμαστε δικαιότερα – Ζούμε καλύτερα», ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε το οικονομικό πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ., θέτοντας ως βασικό στόχο μια οικονομία με υψηλότερους μισθούς, ισχυρότερη παραγωγική βάση, περισσότερες επενδύσεις και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή.
Το σχέδιο αναπτύσσεται σε μια σειρά αλληλένδετων παρεμβάσεων που αφορούν την εργασία, τη φορολογία, την ακρίβεια, την ενέργεια, τη στέγη, την Υγεία, την Παιδεία και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ από το 2027
Μία από τις βασικές δεσμεύσεις του προγράμματος αφορά την ουσιαστική ενίσχυση των εισοδημάτων.
Η ΕΛ.Α.Σ. θέτει ως στόχο:
- κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ μέσα στο 2027
- μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης 1.800 ευρώ έως το τέλος της τετραετίας
- ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας
- επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων στο επίκεντρο της αγοράς εργασίας.
Η αύξηση των αμοιβών συνδέεται με ένα ευρύτερο σχέδιο αύξησης της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας, προσέλκυσης επενδύσεων και ανάπτυξης τομέων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
ΦΠΑ 6% στα βασικά αγαθά
Σημαντικό τμήμα του οικονομικού σχεδίου αφορά την αντιμετώπιση της ακρίβειας.
Η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. προβλέπει μείωση του ΦΠΑ στο 6% για βασικά είδη διατροφής και υγιεινής, με παράλληλη ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών ώστε η φορολογική ελάφρυνση να αποτυπώνεται στις τελικές τιμές για τον καταναλωτή.
Προβλέπεται ακόμη ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών και στενότερη παρακολούθηση ολόκληρης της διαδρομής ενός προϊόντος, από τον παραγωγό μέχρι το ράφι.
Στόχος για 30% φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα
Στον τομέα της ενέργειας, η ΕΛ.Α.Σ. θέτει ως στόχο τη μεσοσταθμική μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30%.
Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί η εξασφάλιση μιας ελάχιστης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας για κάθε νοικοκυριό σε σταθερή και προσιτή τιμή.
Παράλληλα προβλέπεται ενίσχυση του στρατηγικού ρόλου της ΔΕΗ και μεγαλύτερη δημόσια παρέμβαση στην ενεργειακή αγορά.
50.000 προσιτές κατοικίες μέσα σε τέσσερα χρόνια
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα καταλαμβάνει το στεγαστικό.
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει τη δημιουργία Εθνικού Συστήματος Προσιτής Κατοικίας, με στόχο να δημιουργηθούν 50.000 νέες προσιτές στεγαστικές επιλογές μέσα στην τετραετία.
Το σχέδιο περιλαμβάνει αξιοποίηση δημόσιας και δημοτικής περιουσίας, ανακαίνιση κλειστών κτιρίων και κατοικιών και μακροχρόνια διάθεσή τους με προσιτά ενοίκια.
Παράλληλα προβλέπονται πολιτικές για την προστασία της πρώτης κατοικίας και δυνατότητα μεγαλύτερης παρέμβασης των δήμων στις βραχυχρόνιες μισθώσεις όπου υπάρχουν ιδιαίτερα έντονες στεγαστικές πιέσεις.
Νέο Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης
Στην καρδιά του αναπτυξιακού σχεδίου βρίσκεται η πρόταση για τη δημιουργία ενός Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης.
Το νέο Ταμείο προορίζεται να αποτελέσει βασικό επενδυτικό εργαλείο για την περίοδο μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με την παρουσίαση, προβλέπονται 12 δισ. ευρώ πρωτογενών κεφαλαίων κατά την πρώτη τετραετία, τα οποία με την κινητοποίηση πρόσθετων ιδιωτικών επενδύσεων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συνολική επενδυτική δυναμική περίπου 25 δισ. ευρώ μέσα στην τετραετία.
Σε βάθος δεκαετίας ο στόχος τοποθετείται πάνω από τα 50 δισ. ευρώ.
Έμφαση στη νέα ελληνική βιομηχανία
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει μια νέα βιομηχανική πολιτική με επικέντρωση σε τομείς στους οποίους η Ελλάδα μπορεί να αναπτύξει ισχυρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- φάρμακα και βιοτεχνολογία
- ποιοτικά ελληνικά τρόφιμα
- ενεργειακός εξοπλισμός και μπαταρίες
- ναυτιλιακή τεχνολογία
- κρίσιμα υλικά
- αμυντική βιομηχανία
- σύγχρονες μεταφορές
- ψηφιακές τεχνολογίες και Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στόχος είναι μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων και της τεχνογνωσίας να παραμένει στην Ελλάδα, δημιουργώντας σταθερές θέσεις εργασίας και ενισχύοντας τις ελληνικές εξαγωγές.
Νέα φορολογική πολιτική για οικογένειες και μικρομεσαίους
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης σειρά φορολογικών παρεμβάσεων.
Μεταξύ άλλων προβλέπονται:
- διπλασιασμός της έκπτωσης φόρου για οικογένειες με παιδιά
- κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος
- κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις
- μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα
- νέα δυνατότητα ρύθμισης φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών σε 120 δόσεις.
Η κατεύθυνση του σχεδίου είναι η ελάφρυνση της εργασίας, των οικογενειών και της μικρής επιχειρηματικότητας.
Η «Πατριωτική Εισφορά» στο οικονομικά ισχυρότερο 1%
Στην παρουσίαση περιλαμβάνεται και η πρόταση για μια νέα «Πατριωτική Εισφορά», η οποία θα αφορά το οικονομικά ισχυρότερο 1% των πολιτών.
Η εισφορά περιγράφεται ως επιβάρυνση 1 ευρώ ανά 100 ευρώ καθαρής περιουσίας ετησίως, στο πλαίσιο μιας συνολικότερης προσπάθειας για πιο προοδευτική κατανομή των φορολογικών βαρών.
Βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή του νέου συστήματος αποτελεί η ολοκλήρωση ενός σύγχρονου και ολοκληρωμένου περιουσιολογίου.
Αυξήσεις 500 ευρώ σε γιατρούς και νοσηλευτές
Σημαντική ενίσχυση προβλέπεται και για το Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει μέση αρχική αύξηση 500 ευρώ τον μήνα στις αποδοχές των γιατρών και των νοσηλευτών, παράλληλα με παρεμβάσεις για την ενίσχυση του προσωπικού και τη μείωση του χρόνου αναμονής των ασθενών.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας και δημιουργία ολοκληρωμένων υπηρεσιών για ασθενείς με άνοια και Alzheimer καθώς και για τις οικογένειες και τους φροντιστές τους.
300 ευρώ αύξηση στους εκπαιδευτικούς και 30.000 προσλήψεις
Στον τομέα της Παιδείας, το πρόγραμμα προβλέπει αρχική αύξηση 300 ευρώ τον μήνα για τους εκπαιδευτικούς και 30.000 νέες προσλήψεις.
Παράλληλα προτείνονται:
- καθολική δωρεάν προσχολική εκπαίδευση
- δωρεάν σχολική σίτιση στο Δημοτικό
- ενίσχυση της δωρεάν πρόσθετης διδασκαλίας
- περισσότεροι ψυχολόγοι στα σχολεία
- ενίσχυση των δομών δημιουργικής απασχόλησης.
Ιδιαίτερη αλλαγή αποτελεί η πρόταση για ένα νέο σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση που θα αντικαταστήσει τις σημερινές Πανελλαδικές Εξετάσεις και θα λαμβάνει περισσότερο υπόψη τη συνολική σχολική πορεία του μαθητή.
Για φοιτητές που σπουδάζουν σε περιφερειακά πανεπιστήμια μακριά από τον τόπο κατοικίας τους προβλέπεται επίσης οικονομική ενίσχυση 500 ευρώ τον μήνα για δέκα μήνες τον χρόνο, με στόχο τη στήριξη των οικογενειών και των περιφερειακών πανεπιστημίων.
Μια περισσότερο αποκεντρωμένη Ελλάδα
Ξεχωριστό κεφάλαιο του σχεδίου αποτελεί η περιφερειακή ανάπτυξη.
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει τη σταδιακή μεταφορά σημαντικών διοικητικών λειτουργιών και υπουργείων εκτός Αθήνας.
Στο σχέδιο προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η μεταφορά αρμοδιοτήτων σχετικών με:
- τη βιομηχανία στη Θεσσαλονίκη
- την αγροτική ανάπτυξη στη Λάρισα
- τον τουρισμό στο Ηράκλειο
- τη νησιωτική πολιτική στη Λέσβο
- την ψηφιακή πολιτική στην Κοζάνη.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία Ειδικής Ζώνης Αμυντικής Βιομηχανίας στη Θράκη.
«Δικαίωμα να μείνεις στον τόπο σου»
Για τις μικρές και απομακρυσμένες κοινότητες παρουσιάστηκε το πρόγραμμα «Δικαίωμα να μείνεις στον τόπο σου».
Η πρόταση αφορά οικισμούς κάτω των 1.000 κατοίκων και περιλαμβάνει μέτρα για τη μείωση του αυξημένου κόστους μετακίνησης, ενέργειας και βασικών αγαθών, καθώς και εγγυημένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας, συγκοινωνίας και ψηφιακής εξυπηρέτησης.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται στον ευρύτερο στόχο για δημογραφική και οικονομική αναζωογόνηση της ελληνικής περιφέρειας.
Τεχνητή Νοημοσύνη και δημόσια ψηφιακή υποδομή
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται και επενδύσεις στις νέες τεχνολογίες.
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει τη δημιουργία δημόσιας υποδομής υπολογιστικής ισχύος και δεδομένων, ώστε ελληνικά πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς να μπορούν να αναπτύσσουν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Προτεραιότητα δίνεται σε εφαρμογές στους τομείς της Υγείας, της ενέργειας, της ναυτιλίας και της πολιτικής προστασίας.
Ανασυγκρότηση των σιδηροδρόμων και των ναυπηγείων
Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη παρεμβάσεις στις μεταφορές και στη ναυπηγική βιομηχανία.
Για τον σιδηρόδρομο προβλέπεται πλήρης λειτουργία των συστημάτων σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης, εκσυγχρονισμός των υποδομών και ενίσχυση της ασφάλειας.
Στη ναυπηγική βιομηχανία προτείνεται η αναβάθμιση των παραγωγικών δυνατοτήτων σε Πέραμα, Ελευσίνα, Σύρο και Χαλκίδα, με στόχο μεγαλύτερο μέρος των αναγκών του ελληνόκτητου στόλου να καλύπτεται από ελληνικές επιχειρήσεις.
Ένα σχέδιο με ορίζοντα την Ελλάδα του 2030
Η παρουσίαση του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη περιέγραψε ένα οικονομικό πρόγραμμα που επιχειρεί να συνδέσει την καθημερινότητα των πολιτών με μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ελληνική οικονομία.
Αύξηση μισθών, φθηνότερη ενέργεια και βασικά αγαθά, προσιτή κατοικία, ενίσχυση Υγείας και Παιδείας, νέα βιομηχανική πολιτική, επενδύσεις στην τεχνολογία και μεγαλύτερη στήριξη της περιφέρειας αποτελούν τους βασικούς άξονες του σχεδίου.
Με την παρουσίαση αυτή, η ΕΛ.Α.Σ. καταθέτει ουσιαστικά το πλαίσιο της οικονομικής της πρότασης για την επόμενη τετραετία, με κεντρική επιδίωξη μια Ελλάδα που θα παράγει περισσότερο, θα μοιράζεται δικαιότερα τον παραγόμενο πλούτο και θα προσφέρει υψηλότερο επίπεδο ζωής στους πολίτες της.
