Η παρουσίαση της Μαρίας Καρυστιανού με μια ματιά
-
Η πρόεδρος της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» παρουσίασε στη 90ή ΔΕΘ την πρώτη ολοκληρωμένη κυβερνητική πρόταση του Κινήματος.
-
Κεντρικός άξονας είναι η αποκατάσταση του κράτους δικαίου, με κατάργηση του ειδικού καθεστώτος ευθύνης υπουργών, ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, Συνταγματικό Δικαστήριο και διαρκή έλεγχο του «πόθεν έσχες».
-
Πρότεινε τη μείωση του αριθμού των βουλευτών από 300 σε 200 και την κατάργηση ειδικών ασυλιών και καθεστώτων ακαταδίωκτου.
-
Για την εθνική άμυνα παρουσίασε δόγμα ενεργητικής αποτροπής, επαναφορά του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδας–Κύπρου και ενίσχυση του προσωπικού και της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
-
Χαρακτήρισε το δημογραφικό κορυφαία εθνική προτεραιότητα, προτείνοντας φορολογικά, στεγαστικά και κοινωνικά κίνητρα για νέες, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.
-
Στην Παιδεία πρότεινε νέο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια: 40% Πανελλαδικές, 30% βαθμοί Λυκείου, 20% προσωπική προσπάθεια και δραστηριότητες και 10% κοινωνικά κριτήρια.
-
Για τον πρωτογενή τομέα εξήγγειλε Εθνικό Συμβούλιο, μέτρα κατά των καρτέλ και των παράνομων ελληνοποιήσεων και αποσύνδεση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ.
-
Στην οικονομία παρουσίασε μειώσεις ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, προστασία της πρώτης κατοικίας, αυστηρότερο έλεγχο των servicers και παρεμβάσεις για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
-
Για τα ΑμεΑ πρότεινε καθολική πρόσβαση στην εκπαίδευση και στον Προσωπικό Βοηθό, περισσότερες ευκαιρίες εργασίας και αναδιοργάνωση των ΚΕΠΑ.
-
Η Μαρία Καρυστιανού δήλωσε ότι οι προτάσεις είναι κοστολογημένες. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η δημοσιοποίηση του αναλυτικού κόστους, των πηγών χρηματοδότησης και του χρονοδιαγράμματος εφαρμογής τους.
Την ολοκληρωμένη κυβερνητική πρόταση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» παρουσίασε η Μαρία Καρυστιανού στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Η πολύωρη επίσημη παρουσίαση σηματοδότησε την προσπάθεια του Κινήματος να περάσει από το αίτημα για Δικαιοσύνη και λογοδοσία σε μια συνολική πολιτική πρόταση για τη διακυβέρνηση της χώρας. Το κεντρικό μήνυμα ήταν: «Μια Ελλάδα με δημοκρατία, δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια και αλήθεια». Σύμφωνα με την ΕΡΤ, το κράτος δικαίου, η εθνική άμυνα και το δημογραφικό αποτέλεσαν τους πρώτους βασικούς πυλώνες της παρουσίασης.
Η Μαρία Καρυστιανού ξεκίνησε με προσωπική αναφορά στην απώλεια της κόρης της στην τραγωδία των Τεμπών. Περιέγραψε τη διαδρομή μέσα από την οποία ο πόνος μετατράπηκε σε κοινωνική διεκδίκηση και, στη συνέχεια, σε πολιτική συμμετοχή. Παρουσίασε το Κίνημα ως μια πρωτοβουλία πολιτών χωρίς προηγούμενη κομματική διαδρομή, η οποία επιχειρεί να αμφισβητήσει τον τρόπο λειτουργίας του σημερινού πολιτικού συστήματος.
Η παρουσίαση με μια ματιά
- Κατάργηση του ειδικού καθεστώτος ποινικής ευθύνης υπουργών και αποσύνδεση της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία.
- Μείωση του αριθμού των βουλευτών από 300 σε 200 και διαρκής έλεγχος του «πόθεν έσχες» των πολιτικών προσώπων.
- Δόγμα ενεργητικής αποτροπής, επαναφορά του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδας–Κύπρου και ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
- Φορολογικά, στεγαστικά και κοινωνικά κίνητρα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού.
- Νέο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια, με τις Πανελλαδικές να προσμετρώνται κατά 40%.
- Εθνικό Συμβούλιο Πρωτογενούς Τομέα και αυστηροί έλεγχοι απέναντι στις παράνομες ελληνοποιήσεις.
- Μειώσεις ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, προστασία της πρώτης κατοικίας και αυστηρότερο πλαίσιο για funds και servicers.
- Καθολική πρόσβαση των ΑμεΑ στην εκπαίδευση, στην εργασία και στον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού.
Από τα Τέμπη σε μια συνολική πολιτική πρόταση
Η πολιτική αφετηρία της Μαρίας Καρυστιανού παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την τραγωδία των Τεμπών και τον αγώνα των οικογενειών για την αποκάλυψη της αλήθειας. Στη ΔΕΘ, ωστόσο, επιχείρησε να διευρύνει το πολιτικό της αποτύπωμα.
Το πρόγραμμα, όπως ανέφερε, διαμορφώθηκε μέσα από τη συνεργασία επιστημόνων, ειδικών και επαγγελματιών της αγοράς. Η στόχευση ήταν να παρουσιαστεί το Κίνημα όχι μόνο ως φορέας διαμαρτυρίας, αλλά ως δύναμη που διεκδικεί κυβερνητικό ρόλο.
Παράλληλα, άσκησε κριτική τόσο στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και στον Αλέξη Τσίπρα, επιχειρώντας να κρατήσει αποστάσεις από τους δύο βασικούς πόλους της προηγούμενης δεκαετίας. Στο επίκεντρο έθεσε τα Τέμπη, τις υποκλοπές, τα μνημόνια, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και συνολικά την κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στους θεσμούς.
Κράτος δικαίου: Η «ναυαρχίδα» του προγράμματος
Πρώτος πυλώνας της πρότασης είναι η αποκατάσταση του κράτους δικαίου. Η Μαρία Καρυστιανού πρότεινε την πλήρη κατάργηση του ειδικού πλαισίου ποινικής ευθύνης των υπουργών που προβλέπει το άρθρο 86 του Συντάγματος.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται ακόμη:
- Αποσύνδεση της επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την κυβέρνηση.
- Κατάργηση ειδικών ασυλιών και καθεστώτων ακαταδίωκτου.
- Ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου.
- Πλήρης ψηφιοποίηση των δικαστικών διαδικασιών.
- Διαρκής έλεγχος του «πόθεν έσχες» των πολιτικών προσώπων.
- Μείωση του αριθμού των βουλευτών σε 200.
Η πρόταση για τους 200 βουλευτές βρίσκεται στο κατώτατο όριο που επιτρέπει σήμερα το Σύνταγμα. Αντίθετα, οι αλλαγές στο άρθρο 86 και στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης προϋποθέτουν διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης και ευρύτερες κοινοβουλευτικές συναινέσεις.
Εθνική άμυνα και «ενεργητική αποτροπή»
Στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας παρουσιάστηκε ένα δόγμα ενεργητικής αποτροπής, με έμφαση στην ικανότητα της χώρας να προλαμβάνει και να απαντά αποτελεσματικά σε εξωτερικές απειλές.
Η πρόταση περιλαμβάνει την επαναφορά του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδας–Κύπρου, την ενισχυμένη παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και την αποτελεσματικότερη προστασία των συνόρων απέναντι και σε υβριδικές απειλές.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, με παρεμβάσεις στο μισθολογικό και βαθμολογικό καθεστώς, ώστε να περιοριστεί το κύμα παραιτήσεων. Προτάθηκαν επίσης:
- Ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
- Διατήρηση της συντήρησης κρίσιμου στρατιωτικού υλικού υπό κρατικό έλεγχο.
- Ίδρυση Πανεπιστημίου Εθνικής Άμυνας, ισότιμου με τα υπόλοιπα ΑΕΙ.
Οι συγκεκριμένες θέσεις καταγράφονται και στην αναλυτική παρουσίαση του προγράμματος.
Δημογραφικό: «Κορυφαία εθνική προτεραιότητα»
Η Μαρία Καρυστιανού χαρακτήρισε το δημογραφικό κορυφαία εθνική προτεραιότητα, υποστηρίζοντας ότι δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με αποσπασματικά επιδόματα.
Το πρόγραμμα προβλέπει φορολογικά και οικονομικά κίνητρα για νέες, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, ειδική στεγαστική πολιτική, στήριξη της μητρότητας και πρόσθετα κίνητρα εγκατάστασης σε παραμεθόριες και απομακρυσμένες περιοχές.
Στο μεταναστευτικό προτείνεται αυστηρότερη επιτήρηση των συνόρων, πλήρης καταγραφή όσων εισέρχονται στη χώρα και σαφής διάκριση μεταξύ νόμιμης και παράτυπης μετανάστευσης. Για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία ή νόμιμη παραμονή, προβλέπεται εφαρμογή διαδικασιών επιστροφής, με σεβασμό στις διεθνείς υποχρεώσεις της Ελλάδας.
Πρωτογενής τομέας και αλλαγές στον ΟΠΕΚΕΠΕ
Για τη γεωργία και την κτηνοτροφία προτάθηκε η ίδρυση Εθνικού Συμβουλίου Πρωτογενούς Τομέα, με συμμετοχή παραγωγών, επιστημόνων και εκπροσώπων της αγοράς.
Το σχέδιο περιλαμβάνει:
- Αντιμετώπιση των καρτέλ και των μεγάλων αποκλίσεων ανάμεσα στις τιμές παραγωγού και καταναλωτή.
- Ενίσχυση συνεργατικών και συνεταιριστικών σχημάτων.
- Αυστηρούς ελέγχους στις εισαγωγές και στις παράνομες ελληνοποιήσεις.
- Μείωση του ενεργειακού κόστους των παραγωγών.
- Έργα διαχείρισης των υδάτινων πόρων.
- Αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ.
Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ προτείνεται η αποσύνδεσή του από την ΑΑΔΕ και η υπαγωγή του στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, με ενισχυμένους μηχανισμούς διαφάνειας και ελέγχου των κοινοτικών ενισχύσεων.
Νέο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια
Μία από τις πλέον συγκεκριμένες και συζητήσιμες προτάσεις αφορά την αλλαγή του τρόπου εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Σύμφωνα με το μοντέλο που παρουσιάστηκε:
- Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις θα προσμετρώνται κατά 40%.
- Οι βαθμοί των τριών τάξεων του Λυκείου κατά 30%.
- Η προσωπική προσπάθεια και οι δραστηριότητες του μαθητή κατά 20%.
- Τα κοινωνικά κριτήρια κατά 10%.
Η πρόταση επιδιώκει να περιορίσει τον καθοριστικό ρόλο μιας και μόνο εξεταστικής διαδικασίας. Ωστόσο, η εφαρμογή της θα απαιτούσε ενιαίους και απολύτως διαφανείς κανόνες αξιολόγησης, ώστε η διαφορετική βαθμολόγηση μεταξύ σχολείων ή η αποτίμηση των εξωσχολικών δραστηριοτήτων να μη δημιουργήσουν νέες ανισότητες.
Το πρόγραμμα προβλέπει επίσης μόνιμους ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς σε όλα τα σχολεία μέσα σε τέσσερα χρόνια, μικρότερα τμήματα, βελτίωση των υποδομών και σταδιακή κάλυψη των πάγιων αναγκών με μόνιμους εκπαιδευτικούς.
Για τα πανεπιστήμια δίνεται προτεραιότητα στην ενίσχυση των δημόσιων ιδρυμάτων, της έρευνας και της διεθνούς παρουσίας τους, ενώ για τα μη κρατικά πανεπιστήμια το Κίνημα δηλώνει ότι θα κινηθεί εντός του συνταγματικού πλαισίου και της σχετικής νομολογίας.
Φορολογία, ενέργεια και προστασία της πρώτης κατοικίας
Στην οικονομία παρουσιάστηκε ένα μικτό ενεργειακό μοντέλο, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της εγχώριας αγοράς από τις μεγάλες διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Η Μαρία Καρυστιανού τάχθηκε κατά της πρόωρης και χωρίς επαρκή εναλλακτική απολιγνιτοποίησης, προτείνοντας την ένταξη του λιγνίτη σε ένα μεταβατικό εθνικό ενεργειακό σχέδιο.
Στο φορολογικό πεδίο προτάθηκαν μειώσεις του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, μηδενικός συντελεστής σε επιλεγμένα βρεφικά είδη και μειωμένη φορολογία στα συνταγογραφούμενα φάρμακα. Το ετήσιο δημοσιονομικό πακέτο των μειώσεων ΦΠΑ τοποθετήθηκε στο ένα δισ. ευρώ.
Προαναγγέλθηκαν ακόμη αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος και στον ΕΝΦΙΑ, ευνοϊκότερο πλαίσιο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αυστηρότερος έλεγχος των τραπεζών, των funds και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Κεντρικός στόχος, σύμφωνα με την παρουσίαση, είναι η ουσιαστική προστασία της πρώτης κατοικίας.
ΑμεΑ, Προσωπικός Βοηθός και αναδιοργάνωση των ΚΕΠΑ
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα κατέχει η πολιτική για τα άτομα με αναπηρία. Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» προτείνει καθολική πρόσβαση στην εκπαίδευση, ενίσχυση της ειδικής αγωγής και περισσότερες δυνατότητες ένταξης στην αγορά εργασίας.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η ανάληψη εργασίας δεν πρέπει να οδηγεί αυτομάτως στην απώλεια αναγκαίων αναπηρικών παροχών. Προβλέπονται επίσης καθολική πρόσβαση στον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού και ριζική αναδιοργάνωση των ΚΕΠΑ, ώστε να περιοριστεί η γραφειοκρατία και η ταλαιπωρία των πολιτών.
Η κοστολόγηση και τα ερωτήματα εφαρμογής
Η Μαρία Καρυστιανού διαβεβαίωσε ότι οι προτάσεις είναι κοστολογημένες και ότι οι απαιτούμενοι πόροι μπορούν να προκύψουν από τον περιορισμό της διαφθοράς, τον καλύτερο έλεγχο των δημόσιων δαπανών και την ανακατεύθυνση διαθέσιμων κονδυλίων.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα, ωστόσο, είναι η δημοσιοποίηση αναλυτικών πινάκων ανά μέτρο: δημοσιονομικό κόστος, πηγές χρηματοδότησης, χρονοδιάγραμμα και διοικητικός φορέας υλοποίησης. Ιδιαίτερα οι προτάσεις για μόνιμο προσωπικό σε σχολεία, φορολογικές μειώσεις, στεγαστική πολιτική και ενίσχυση της άμυνας χρειάζονται συγκεκριμένους και συγκρίσιμους αριθμούς.
Αντίστοιχα, οι μεγάλες θεσμικές αλλαγές δεν εξαρτώνται μόνο από την κυβερνητική βούληση. Ορισμένες απαιτούν συνταγματική αναθεώρηση, αυξημένες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες και έναν πολυετή σχεδιασμό εφαρμογής.
Το πολιτικό στοίχημα της Μαρίας Καρυστιανού
Η παρουσία στη 90ή ΔΕΘ ήταν μια προσπάθεια μετάβασης από την ηθική και κοινωνική δύναμη του αιτήματος για Δικαιοσύνη σε μια ολοκληρωμένη πρόταση εξουσίας.
Η Μαρία Καρυστιανού επιχείρησε να τοποθετήσει την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» απέναντι τόσο στην κυβέρνηση όσο και στα κόμματα που κυβέρνησαν τα προηγούμενα χρόνια. Το πολιτικό μήνυμα είναι ότι το Κίνημα δεν επιθυμεί να περιοριστεί στον ρόλο ενός κόμματος διαμαρτυρίας, αλλά θέλει να κριθεί ως αυτόνομη πρόταση διακυβέρνησης.
Το μεγάλο στοίχημα από εδώ και πέρα είναι αν η ισχυρή κοινωνική απήχηση της ιδρύτριάς του μπορεί να μετατραπεί σε σταθερή πολιτική οργάνωση, στελεχιακό δυναμικό και εφαρμόσιμο κυβερνητικό σχέδιο.
Η παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη έδωσε το πρώτο αναλυτικό περίγραμμα. Η αξιολόγησή του θα εξαρτηθεί πλέον από την εξειδίκευση, την κοστολόγηση και τις απαντήσεις που θα δώσει το Κίνημα στα δύσκολα ερωτήματα της εφαρμογής.
