Μια συνολική πολιτική ανάγνωση των κοινωνικών αναταράξεων στη Γαλλία, της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς και της οικονομικής πραγματικότητας στην Ελλάδα παρουσίασε ο Γιάνης Βαρουφάκης στην εκπομπή «Καθαρές Κουβέντες» του OPEN.
Ο Γραμματέας του ΜέΡΑ25 συνέδεσε τις κινητοποιήσεις των νέων με τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, προειδοποίησε για τα αδιέξοδα του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και παρουσίασε την «ΕΠΑΝΑΚΤΗΣΗ» ως τον κεντρικό πολιτικό στόχο του κόμματός του ενόψει των εκλογών.
Η Γαλλία ως προειδοποιητικό σήμα για ολόκληρη την Ευρώπη
Ο Γιάνης Βαρουφάκης χαρακτήρισε τη Γαλλία ιστορικό «θερμοστάτη» της Ευρώπης, υπενθυμίζοντας τη Γαλλική Επανάσταση, τις εξεγέρσεις του 1848, τον Μάη του 1968 και, πιο πρόσφατα, το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων».
Όπως υποστήριξε, όταν η κοινωνική θερμοκρασία ανεβαίνει στη Γαλλία, αυτό συνήθως αποτελεί προειδοποίηση ότι κάτι βαθύτερο δεν λειτουργεί στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Οι σημερινές κινητοποιήσεις, σύμφωνα με την ανάλυσή του, δεν μπορούν να εξεταστούν αποκομμένες από τις πολιτικές της περιόδου Μακρόν και τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει τους οικονομικά ισχυρούς από την πλειονότητα της κοινωνίας.
Επικαλούμενος συγκεκριμένα στοιχεία, ανέφερε ότι στα χρόνια του Εμανουέλ Μακρόν ο πλούτος των 2.000 πλουσιότερων οικογενειών της Γαλλίας τριπλασιάστηκε, ενώ περίπου δύο εκατομμύρια από τις φτωχότερες οικογένειες δεν διαθέτουν πλέον περιουσία και έχουν συσσωρεύσει νέα χρέη.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι πραγματικές δημόσιες δαπάνες για σχολεία και πανεπιστήμια μειώθηκαν περίπου κατά 20% την περίοδο Μακρόν. Κατά την εκτίμησή του, αυτή η πραγματικότητα εξηγεί γιατί η νέα γενιά βγαίνει στους δρόμους, παρά την εικόνα υψηλών κρατικών δαπανών που προβάλλεται για τη Γαλλία.
Από την κοινωνική οργή στην ενίσχυση της Λεπέν
Απαντώντας για τα βίαια επεισόδια που συνοδεύουν μέρος των κινητοποιήσεων, ο Γιάνης Βαρουφάκης επισήμανε ότι ανάλογα φαινόμενα εμφανίστηκαν και σε προηγούμενες περιόδους κοινωνικής έκρηξης στη Γαλλία. Ξεχώρισε τα πραγματικά αιτήματα των ειρηνικών διαδηλωτών από τη δράση ομάδων που παρεισφρέουν στις κινητοποιήσεις, χωρίς όμως να θεωρεί ότι τα επεισόδια ακυρώνουν τις κοινωνικές αιτίες της διαμαρτυρίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Μαρίν Λεπέν και στην ευρωπαϊκή ακροδεξιά. Όπως σημείωσε, σε περιόδους κρίσης οι ακροδεξιές δυνάμεις αξιοποιούν τη δυσαρέσκεια εργαζομένων, μικρομεσαίων και επαγγελματιών, ενώ ταυτόχρονα επιχειρούν να εμφανιστούν ως εγγυητές του νόμου και της τάξης.
Κατά τον Γραμματέα του ΜέΡΑ25, ο Εμανουέλ Μακρόν απέτυχε στον διακηρυγμένο στόχο του να ανακόψει την πορεία της Λεπέν. Αντίθετα, η αναδιανομή εισοδήματος από τα χαμηλότερα προς τα υψηλότερα κοινωνικά στρώματα δημιούργησε πρόσφορο έδαφος για τον φασισμό, τον ρατσισμό και την ξενοφοβία.
Η ευρωπαϊκή κρίση ξεκινά από το 2008
Ο Γιάνης Βαρουφάκης τοποθέτησε τις σημερινές εξελίξεις μέσα στη μεγάλη οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008. Υποστήριξε ότι οι ζημιές του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος μεταφέρθηκαν στους ώμους των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων μέσω της λιτότητας.
Η αρχή, όπως ανέφερε, έγινε από την Ελλάδα και συνεχίστηκε στην Ιρλανδία, στην Πορτογαλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στη Γαλλία και τελικά στη Γερμανία. Ακόμη και στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, σημείωσε, μεγάλα τμήματα της εργατικής τάξης αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια στασιμότητα και ανασφάλεια.
Το αποτέλεσμα αυτής της πορείας είναι, κατά την ανάλυσή του, η ενίσχυση της AfD στη Γερμανία και της Λεπέν στη Γαλλία. Συνεπώς, η άνοδος της ακροδεξιάς δεν αποτελεί ένα περιστασιακό ή αποκλειστικά επικοινωνιακό φαινόμενο, αλλά έχει βαθιές οικονομικές και κοινωνικές ρίζες.
Η δύσκολη εξίσωση του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού
Ο Γραμματέας του ΜέΡΑ25 προειδοποίησε ότι οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι ιδιαίτερα δύσκολες.
Σύμφωνα με τα ποσά που επικαλέστηκε, η ετήσια γερμανική συνεισφορά θα πρέπει να αυξηθεί περίπου από τα 40 στα 60 δισ. ευρώ και η γαλλική από τα 30 στα 40 δισ., μόνο και μόνο για να συνεχιστούν τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά προγράμματα. Την ίδια στιγμή, σημείωσε, η Λεπέν προτείνει δραστική μείωση της γαλλικής συμμετοχής.
Προειδοποίησε ακόμη ότι οι αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης της Ουκρανίας και η απροθυμία των ισχυρών κρατών να αυξήσουν τις εισφορές τους ενδέχεται να ασκήσουν πίεση στην Κοινή Αγροτική Πολιτική και στα ευρωπαϊκά αναπτυξιακά προγράμματα.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Ο Γιάνης Βαρουφάκης υποστήριξε ότι η χώρα έχει καταστεί υπερβολικά εξαρτημένη από τα ΕΣΠΑ, τα αναπτυξιακά ταμεία και τις επιχορηγήσεις των Βρυξελλών, χωρίς να διαθέτει ισχυρή αυτόνομη παραγωγική βάση. Το μήνυμά του ήταν κατηγορηματικό: «Τα φιλοδωρήματα τελειώνουν».
Η Ελλάδα του 20% και του 80%
Περνώντας στην ελληνική πραγματικότητα, ο Γραμματέας του ΜέΡΑ25 περιέγραψε μια χώρα βαθιά διχασμένη οικονομικά.
Κατά την εκτίμησή του, περίπου το 20% των πολιτών –ιδιαίτερα όσοι διαθέτουν σημαντική ακίνητη περιουσία και εισπράττουν υψηλά ενοίκια– βρίσκεται σε καλύτερη οικονομική θέση από ποτέ. Αντίθετα, το υπόλοιπο 80% αντιμετωπίζει χαμηλότερο πραγματικό βιοτικό επίπεδο, ακρίβεια, χρέη και ανασφάλεια. Η συγκεκριμένη διάκριση αποτελεί σταθερό άξονα της οικονομικής κριτικής που ασκεί το ΜέΡΑ25.
Αναφέρθηκε σε εργαζομένους των οποίων ο μισθός εξαντλείται πριν από τα μέσα του μήνα, σε συνταξιούχους που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις βασικές τους υποχρεώσεις και σε οικογένειες που βλέπουν οποιαδήποτε μικρή ενίσχυση να εξαφανίζεται εξαιτίας της ακρίβειας.
Ο ίδιος μετέφερε και μια συζήτηση που, όπως είπε, είχε με εργαζομένους σε πρατήριο καυσίμων λίγο πριν φτάσει στο στούντιο. Οι εργαζόμενοι τού κατήγγειλαν απλήρωτες υπερωρίες και χειρισμό των ψηφιακών καρτών εργασίας από τον εργοδότη. Ο Γιάνης Βαρουφάκης χαρακτήρισε τέτοια περιστατικά ένδειξη συστηματικής εργοδοτικής ασυδοσίας και όχι μεμονωμένη αστοχία.
Κριτική σε Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ και Αλέξη Τσίπρα
Ο Γραμματέας του ΜέΡΑ25 εξαπέλυσε πυρά συνολικά κατά του κυρίαρχου πολιτικού συστήματος. Κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα ότι αναζητούν, πριν ακόμη κυβερνήσουν, διαπιστευτήρια από ισχυρά οικονομικά συμφέροντα.
Υποστήριξε ότι όσο οι πολίτες επιλέγουν κόμματα που υπηρετούν την ίδια βασική οικονομική κατεύθυνση, οι κυβερνήσεις θα εξακολουθούν να λειτουργούν προς όφελος μιας μικρής μειοψηφίας.
Παράλληλα, απέρριψε την εικόνα μιας κοινωνίας που ευημερεί επειδή βελτιώνονται ορισμένοι μακροοικονομικοί δείκτες. Για τον ίδιο, ανάπτυξη που δεν μεταφράζεται σε πραγματικό εισόδημα, εργασιακά δικαιώματα και κοινωνική ασφάλεια δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχία.
Τι σημαίνει η «ΕΠΑΝΑΚΤΗΣΗ»
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, ο Γιάνης Βαρουφάκης παρουσίασε την «ΕΠΑΝΑΚΤΗΣΗ» ως το κεντρικό μήνυμα του ΜέΡΑ25 για τις επόμενες εκλογές.
Διευκρίνισε ότι στόχος του κόμματος δεν είναι απλώς η έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρότασή του αφορά την ανάπτυξη εσωτερικής παραγωγικής δυναμικής και την επανάκτηση δημόσιων πόρων, υποδομών και οικονομικών εργαλείων που, σύμφωνα με το ΜέΡΑ25, παραδόθηκαν σε ολιγαρχικά συμφέροντα.
Στο ευρύτερο πρόγραμμά του, το κόμμα συνδέει την «ΕΠΑΝΑΚΤΗΣΗ» με το κράτος και τη Δικαιοσύνη, την κοινωνική κατοικία, την ενέργεια, τις μεταφορές, τη φορολογική πολιτική, την εργατική διαπραγματευτική ισχύ, το σύστημα πληρωμών, τη δημόσια υγεία και την παιδεία.
«Οι ακραίοι είναι στην κυβέρνηση»
Στο τέλος της συνέντευξης, ο Γιάνης Βαρουφάκης σχολίασε και την περιορισμένη τηλεοπτική παρουσία του ΜέΡΑ25. Υποστήριξε ότι το κόμμα βρίσκεται υπό καθεστώς ουσιαστικού αποκλεισμού από μεγάλο μέρος των μέσων ενημέρωσης.
Απαντώντας στην επισήμανση ότι ενισχύονται πολιτικά τα «άκρα», αντέστρεψε την κατηγορία, λέγοντας ότι «οι ακραίοι είναι στην κυβέρνηση». Έφερε ως παραδείγματα τις μεγάλες μειώσεις των συντάξεων και τον κατακερματισμό και την ιδιωτικοποίηση δημόσιων υποδομών όπως η ΔΕΗ.
Περιέγραψε αυτή την πολιτική ως «ακραίο κέντρο» με δημοκρατικό περιτύλιγμα, το οποίο, κατά την άποψή του, τροφοδοτεί τελικά την ακροδεξιά.
Η κεντρική γραμμή της παρέμβασής του ήταν σαφής: η κοινωνική οργή δεν αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακή διαχείριση ή με καταστολή. Απαιτεί αλλαγή της οικονομικής πολιτικής, αναδιανομή ισχύος και πλούτου και αποκατάσταση της δυνατότητας των πολιτών να επηρεάζουν ουσιαστικά τις αποφάσεις που καθορίζουν τη ζωή τους.
