Ένα πρόγραμμα για την ελληνική έρευνα και τους επιστήμονες, 112 ερευνητικά έργα και €72 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα επίσημα έγγραφα της ΕΕ ανοίγουν μια υπόθεση που ζητά απαντήσεις.
Δεν πρόκειται για φήμη ή πολιτική εκτίμηση. Τα στοιχεία προκύπτουν από τα επίσημα έγγραφα του Ταμείου Ανάκαμψης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το πρόγραμμα «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας – Trust Your Stars» δεν ήταν μια απλή κυβερνητική εξαγγελία.
Ήταν ενταγμένο στη Δράση 16289 – «Προώθηση της ποιότητας, της καινοτομίας και της εξωστρέφειας στα πανεπιστήμια», δηλαδή στη στρατηγική του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης για την αριστεία, την έρευνα και την καινοτομία στα ελληνικά πανεπιστήμια.
Η επίσημη πρόσκληση του «Ελλάδα 2.0» προέβλεπε:
🟣 Συνολικό προϋπολογισμό €80.640.000.
🟠 €72.000.000 χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
🟣 Χρηματοδότηση ερευνητικών έργων με τη συμμετοχή ερευνητών και ερευνητικών ομάδων.
🟠 Δύο διακριτές δράσεις:
«Νέοι Ερευνητές» και
«Συμπράξεις Ερευνητών διαφορετικών ΑΕΙ».
Στόχος ήταν η αξιοποίηση του υφιστάμενου επιστημονικού δυναμικού και η δημιουργία νέων προοπτικών στην επιστημονική και επαγγελματική πορεία των ερευνητών, μέσα από ερευνητικά έργα που θα είχαν υψηλό αντίκτυπο στην οικονομία και την κοινωνία.
Το αρχικό ευρωπαϊκό σχέδιο προέβλεπε την ολοκλήρωση 112 ερευνητικών έργων:
🟣 50 έργων μεμονωμένων ερευνητών και
🟠 62 συνεργατικών ερευνητικών έργων.
Δεν μιλάμε λοιπόν για ένα πρόγραμμα που έμεινε στη θεωρία.
Υπήρξε επίσημη πρόσκληση, κατατέθηκαν προτάσεις, έγινε αξιολόγηση και το πρόγραμμα συνδέθηκε με συγκεκριμένα ευρωπαϊκά ορόσημα.
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ M147, M150 ΚΑΙ M151;
Στα επίσημα ευρωπαϊκά έγγραφα αντιστοιχούν σε συγκεκριμένα βήματα υλοποίησης.
🟣 M147: αφορά τις αποφάσεις έγκρισης των επιλεγμένων έργων στο πλαίσιο της στρατηγικής για την αριστεία στα πανεπιστήμια και τις ομάδες ερευνητικής αριστείας.
🟠 M150: αφορά την ολοκλήρωση των έργων του συγκεκριμένου μέτρου.
🟣 M151: αφορά ειδικά το «Trust Your Stars» – «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας» και την ολοκλήρωση των 112 ερευνητικών έργων.
🟠 Το M151 προέβλεπε συγκεκριμένα την ολοκλήρωση, το οικονομικό κλείσιμο και την αξιολόγηση των 50 έργων μεμονωμένων ερευνητών και 62 συνεργατικών ερευνητικών έργων.
ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΗΡΘΕ Η ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε επίσημη απάντησή της προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επιβεβαιώνει ότι, μετά από αίτημα της Ελλάδας για τροποποίηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης, το έργο «Trust Your Stars» αφαιρέθηκε από το ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης.
Η αναθεώρηση εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17 Ιουλίου 2025.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει την αφαίρεση του έργου από το ελληνικό RRF.
ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΘΟΥΝ
🟠 Πώς ένα πρόγραμμα που είχε σχεδιαστεί για την ενίσχυση της ελληνικής έρευνας, την αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού και τη δημιουργία νέων ερευνητικών προοπτικών οδηγήθηκε τελικά εκτός του Ταμείου Ανάκαμψης και με αίτημα της κυβέρνησης;
🟣 Πότε ακριβώς ελήφθη η απόφαση;
🟣 Για ποιον λόγο ζητήθηκε η αφαίρεσή του;
🟣 Τι συνέβη με τις προτάσεις που είχαν ήδη αξιολογηθεί και επιλεγεί;
🟣 Ποιες οικονομικές δεσμεύσεις είχαν δημιουργηθεί μέχρι την ανάκληση;
🟣 Ποιες είναι οι υποχρεώσεις απέναντι στους ερευνητές που παρέμειναν μετά την αφαίρεση του έργου;
🟣 Και πώς συνδέεται αυτή η εξέλιξη με την κυβερνητική πολιτική για την επιστροφή των Ελλήνων επιστημόνων από το εξωτερικό;
Οι ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ δεν υποστηρίζουμε ότι «χάθηκαν €72 εκατομμύρια».
Η κυβέρνηση υποστήριξε στο παρελθόν ότι οι πόροι που συνδέονταν με τις συγκεκριμένες δράσεις μεταφέρθηκαν σε άλλες δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και του Υπουργείου Παιδείας. Αυτό θα το δούμε. Καθώς ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιο.
Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό:
Γιατί ένα πρόγραμμα €80,64 εκατ., με €72 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης, που είχε σχεδιαστεί για την ελληνική έρευνα και 112 ερευνητικά έργα, αφαιρέθηκε τελικά από το ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης;
Και κυρίως:
ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΠΙΣΤΕΨΕΙ ΣΕ ΑΥΤΟ;
Γιατί πίσω από τους κωδικούς 16289, M147, M150 και M151 δεν υπάρχουν απλώς αριθμοί.
Υπάρχουν ερευνητές, πανεπιστήμια, εργαστήρια, επιστημονικές ομάδες και νέοι άνθρωποι που θέλουν να εργαστούν και να δημιουργήσουν στην Ελλάδα.
Οι Δημοκράτες και ο Πρόεδρος μας Στέφανος Κασσελάκης τονίζουν ότι Το brain gain δεν μπορεί να είναι μόνο επικοινωνιακό σύνθημα.
Για να επιστρέψουν οι επιστήμονες στην Ελλάδα χρειάζονται σταθερότητα, αξιοκρατία, χρηματοδότηση, διαφάνεια και – πάνω απ’ όλα –
εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Και όταν ένα πρόγραμμα με τίτλο «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας» καταλήγει να σβήνεται από το Ταμείο Ανάκαμψης, η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει με απόλυτη σαφήνεια τι συνέβη, γιατί συνέβη και ποιο ήταν τελικά το κόστος αυτής της απόφασης για την ελληνική επιστημονική κοινότητα.
Οι Έλληνες επιστήμονες δεν χρειάζονται υποσχέσεις.
Χρειάζονται ένα κράτος που να τηρεί τις δεσμεύσεις του.
ΠΗΓΕΣ – ΕΠΙΣΗΜΑ ΕΓΓΡΑΦΑ
* Ευρωπαϊκή Επιτροπή / Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Επίσημη απάντηση για την αφαίρεση του «Trust Your Stars» από το ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης. “Επίσημη απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής” (https://reference-url-citation.invalid/4)
* Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης / EUR-Lex: Ευρωπαϊκή τεκμηρίωση για το «Trust Your Stars» και το ορόσημο M151, που αφορά την Oλοκλήρωση των 112 ερευνητικών έργων. “Επίσημο έγγραφο της ΕΕ – Trust Your Stars / M151” (https://reference-url-citation.invalid/5)
* Ελλάδα 2.0 – Επίσημη πρόσκληση: Συνολικός προϋπολογισμός €80.640.000 και προϋπολογισμός Ταμείου Ανάκαμψης €72.000.000. “Επίσημη πρόσκληση «Trust Your Stars» – Ελλάδα 2.0” (https://reference-url-citation.invalid/6)
* Ελλάδα 2.0 – Δράση 16289: «Προώθηση της ποιότητας, της καινοτομίας και της εξωστρέφειας στα πανεπιστήμια». “Επίσημη σελίδα της Δράσης 16289 – Ελλάδα 2.0” (https://reference-url-citation.invalid/7)
