Μια συνολική πολιτική και ιδεολογική αντιπαράθεση με την κυβερνητική οικονομική πολιτική, αλλά και με τις προτάσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης, παρουσίασε ο Δημήτρης Κουτσούμπας από το Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο στη Θεσσαλονίκη.
Στην ομιλία του στη 90ή ΔΕΘ, διάρκειας σχεδόν 57 λεπτών, ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ δεν ακολούθησε τη συνηθισμένη λογική μιας δέσμης μεμονωμένων εξαγγελιών. Αντιπαρέβαλε στην πολιτική της κυβέρνησης μια συνολική πρόταση αλλαγής του οικονομικού και κοινωνικού συστήματος, με κοινωνικοποίηση των στρατηγικών τομέων της οικονομίας, κεντρικό σχεδιασμό και εργατική-λαϊκή εξουσία.
Παράλληλα, απηύθυνε κάλεσμα εκλογικής ενίσχυσης του ΚΚΕ, υποστηρίζοντας ότι ένα ισχυρότερο Κομμουνιστικό Κόμμα μπορεί να αποτελέσει τη βάση μιας μαχητικής λαϊκής αντιπολίτευσης απέναντι σε οποιαδήποτε επόμενη κυβέρνηση.
Η ομιλία με μια ματιά
- Απέρριψε το κυβερνητικό πακέτο των 2,2 δισ. ευρώ ως πολύ μικρό σε σχέση με τα φορολογικά έσοδα και τις απώλειες των εργαζομένων.
- Ζήτησε επαναφορά των Συλλογικών Συμβάσεων, του κατοχυρωμένου οκταώρου, του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο και των αντίστοιχων συντάξεων.
- Πρότεινε για τους αυτοαπασχολούμενους αφορολόγητο 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 3.000 ευρώ για κάθε παιδί, και κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης.
- Παρουσίασε ως στρατηγικό στόχο το 7ωρο–5ήμερο–35ωρο, με αυξημένα εργασιακά δικαιώματα.
- Υποστήριξε ένα αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν σύστημα Υγείας και Παιδείας, χωρίς επιχειρηματική δραστηριότητα.
- Πρότεινε επαναλειτουργία του ΟΕΚ, κατάργηση του ΕΝΦΙΑ και πλήρη νομική προστασία της πρώτης κατοικίας.
- Τάχθηκε υπέρ της αποδέσμευσης της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.
- Κατήγγειλε τη στροφή στην πολεμική οικονομία και την αγορά της «Ασπίδας του Αχιλλέα» από το Ισραήλ.
- Παρουσίασε ειδικές διεκδικήσεις για τη Θεσσαλονίκη, με επέκταση του Μετρό στα δυτικά, αντιπλημμυρικά έργα και δημιουργία πραγματικού μητροπολιτικού πάρκου στον χώρο της ΔΕΘ.
- Κάλεσε τους πολίτες να ενισχύσουν το ΚΚΕ στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, απορρίπτοντας τα διλήμματα περί κυβερνητικής σταθερότητας.
Σκληρή κριτική στο κυβερνητικό πακέτο των 2,2 δισ. ευρώ
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας χαρακτήρισε τις εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη ανεπαρκείς για την κάλυψη των σύγχρονων αναγκών και την αποκατάσταση των απωλειών που υπέστησαν εργαζόμενοι, συνταξιούχοι και αυτοαπασχολούμενοι τα προηγούμενα χρόνια.
Αντιπαρέβαλε το κυβερνητικό πακέτο των 2,2 δισ. ευρώ με τα συνολικά φορολογικά έσοδα, τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, θα ξεπεράσουν τα 74 δισ. ευρώ. Υποστήριξε ότι το 95% των φορολογικών εσόδων προέρχεται από τα λαϊκά στρώματα, ενώ τράπεζες, εφοπλιστές και μεγάλοι επενδυτικοί όμιλοι εξακολουθούν να απολαμβάνουν ειδικά φορολογικά προνόμια.
Για τους εργαζομένους κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ζητά να θεωρηθούν οριστικά χαμένα το οκτάωρο, οι ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις και οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.
Για τους δημοσίους υπαλλήλους ζήτησε την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού, ενώ υποστήριξε ότι οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο έχουν χάσει συνολικά 28 μισθούς από την κατάργηση των δύο επιπλέον καταβολών.
Αντίστοιχα, για τους συνταξιούχους απέρριψε το ετήσιο επίδομα των 400 ευρώ ως υποκατάστατο των μόνιμων απωλειών και επανέφερε το αίτημα για καταβολή 13ης και 14ης σύνταξης.
«Η πίτα έχει ήδη μεγαλώσει, αλλά ο λαός φτώχυνε»
Κεντρικό σημείο της ομιλίας ήταν η αμφισβήτηση της κυβερνητικής θέσης ότι η ανάπτυξη και η αύξηση των επενδύσεων θα οδηγήσουν σταδιακά σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας υποστήριξε ότι ο παραγόμενος πλούτος έχει ήδη αυξηθεί σημαντικά, χωρίς ανάλογο όφελος για τους εργαζομένους. Στην επίσημη απομαγνητοφώνηση της ομιλίας επικαλέστηκε τα εξής στοιχεία:
- Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά περίπου 30 δισ. ευρώ μεταξύ 2013 και 2025.
- Σωρευτικό πρωτογενές πλεόνασμα σχεδόν 40 δισ. ευρώ από το 2022.
- Αύξηση των καθαρών κερδών των εισηγμένων επιχειρήσεων από 840 εκατ. ευρώ το 2019 σε 12,1 δισ. ευρώ το 2025.
- Κέρδη 2,5 δισ. ευρώ για τις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
- Απώλεια περίπου 30% στην αγοραστική δύναμη των εργαζομένων.
- Μέση σύνταξη κάτω από τα 980 ευρώ μεικτά και 774 ευρώ για τους νέους συνταξιούχους.
- Αύξηση των έμμεσων φόρων κατά 70% μέσα σε μία δεκαετία.
Με βάση αυτή την ανάγνωση, ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ απέρριψε την άποψη ότι η απόσταση μεταξύ των εταιρικών κερδών και του λαϊκού εισοδήματος αποτελεί αστοχία της εφαρμοζόμενης πολιτικής. Τη χαρακτήρισε δομικό αποτέλεσμα ενός μοντέλου στο οποίο οι επενδύσεις κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη προσδοκία κέρδους και όχι εκεί όπου βρίσκονται οι σημαντικότερες κοινωνικές ανάγκες.
Στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και Τσίπρας
Η κριτική του Δημήτρη Κουτσούμπα δεν περιορίστηκε στην κυβέρνηση. Κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ και τον Αλέξη Τσίπρα ότι, παρά τις διαφορετικές προτάσεις και την αντιπολιτευτική ρητορική τους, αποδέχονται το ίδιο βασικό μοντέλο ανάπτυξης, τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων.
Αναφέρθηκε ειδικά στη συζήτηση για την αύξηση των επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ. Όπως είπε, η κυβέρνηση προβάλλει την αύξησή τους από το 11% στο 17%, ενώ ΠΑΣΟΚ και Αλέξης Τσίπρας εστιάζουν στην απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 21,5%. Κατά τον ίδιο, η συγκεκριμένη αντιπαράθεση επιβεβαιώνει ότι οι βασικές πολιτικές δυνάμεις συμφωνούν στη στρατηγική κατεύθυνση και διαφωνούν κυρίως στην ταχύτητα ή στον τρόπο εφαρμογής της.
Υποστήριξε επίσης ότι ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ έχουν απορρίψει 12 φορές τις προτάσεις του ΚΚΕ για την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού και των αντίστοιχων συντάξεων.
Η τοποθέτηση επιβεβαιώνει ότι το ΚΚΕ δεν προσανατολίζεται σε αναζήτηση κυβερνητικών συνεργασιών με άλλες δυνάμεις της αντιπολίτευσης. Αντίθετα, επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο μοναδικός στρατηγικός αντίπαλος της σημερινής οικονομικής και ευρωπαϊκής πολιτικής.
Οι άμεσες προτάσεις για τους αυτοαπασχολούμενους
Για τους μικρούς επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, ο Δημήτρης Κουτσούμπας επανέφερε συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις του ΚΚΕ:
- Άμεση και πλήρη κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης.
- Αφορολόγητο όριο 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 3.000 ευρώ για κάθε παιδί.
- Διαγραφή τόκων, προστίμων και μέρους των χρεών προς εφορία, ΕΦΚΑ και τράπεζες.
- Προστασία της πρώτης κατοικίας και της μικρής επαγγελματικής στέγης από τους πλειστηριασμούς.
- Επέκταση του σταθερού επαγγελματικού ενοικιοστασίου στα 12 χρόνια.
Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι περιορίζεται σε μικρές διορθώσεις στα τεκμήρια και στην προκαταβολή φόρου, χωρίς να αντιμετωπίζει τα συσσωρευμένα χρέη, την ψηφιακή γραφειοκρατία και την απειλή λουκέτου για τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Αποδέσμευση από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ
Ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ επανέλαβε τη θέση του κόμματος για αποδέσμευση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.
Στην ομιλία του συνέδεσε την ΕΕ με:
- Τα σύμφωνα δημοσιονομικής σταθερότητας και τα ανώτατα όρια κοινωνικών δαπανών.
- Την ελαστικοποίηση του χρόνου εργασίας και την καθιέρωση έως και 13ωρης απασχόλησης.
- Την Κοινή Αγροτική Πολιτική.
- Το Χρηματιστήριο Ενέργειας και την απολιγνιτοποίηση.
- Την ασυδοσία των funds και τους πλειστηριασμούς.
- Την εμπορευματοποίηση της Υγείας, της Παιδείας, του νερού και της ενέργειας.
- Την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων μέσω του ευρωπαϊκού δικαίου.
Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις που προτείνουν αλλαγές εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου, το ΚΚΕ υποστηρίζει ότι οι κοινωνικές του προτάσεις μπορούν να εφαρμοστούν ολοκληρωμένα μόνο μέσα από τη ρήξη με την ΕΕ, την κοινωνικοποίηση της μεγάλης ιδιοκτησίας και την αλλαγή της εξουσίας.
Πόλεμος, εξοπλισμοί και «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Εκτενές μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στη στροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την πολεμική οικονομία και στην εμπλοκή της Ελλάδας στους διεθνείς ανταγωνισμούς.
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας κατήγγειλε ότι οι δημοσιονομικοί περιορισμοί παραμερίζονται όταν πρόκειται για στρατιωτικούς εξοπλισμούς, ενώ παραμένουν αυστηροί για μισθούς, συντάξεις, Υγεία και Παιδεία.
Αναφέρθηκε ειδικά στη δαπάνη των 3,5 δισ. ευρώ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», υποστηρίζοντας ότι η αγορά ισραηλινών οπλικών συστημάτων δεν ενισχύει την ασφάλεια της χώρας, αλλά τη συνδέει βαθύτερα με τις περιφερειακές συγκρούσεις.
Άσκησε κριτική στις αμερικανικές βάσεις, στη συμμετοχή της Ελλάδας σε αποστολές εκτός συνόρων και στις στρατηγικές συμμαχίες με το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» έδωσε στην Τουρκία χρόνο για να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της απέναντι στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Η πρόταση του ΚΚΕ: Κοινωνικοποίηση και κεντρικός σχεδιασμός
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας παρουσίασε ως εναλλακτική την εργατική-λαϊκή διακυβέρνηση και εξουσία, με κοινωνικοποίηση των στρατηγικών τομέων της οικονομίας.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα του ΚΚΕ, λαϊκή περιουσία πρέπει να γίνουν:
- Ο ορυκτός πλούτος και οι πλουτοπαραγωγικές πηγές.
- Η ενέργεια.
- Οι τηλεπικοινωνίες.
- Οι μεταφορές.
- Το εμπόριο και οι μεγάλες υποδομές.
- Η μεγάλη αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή.
- Η γη και τα βασικά βιομηχανικά μέσα παραγωγής.
Δίπλα στον κοινωνικοποιημένο τομέα προτείνεται η ανάπτυξη παραγωγικών αγροτικών συνεταιρισμών και ο κεντρικός επιστημονικός σχεδιασμός της οικονομίας, με κριτήριο τις κοινωνικές ανάγκες και όχι το επιχειρηματικό κέρδος.
7ωρο–5ήμερο–35ωρο και δημόσια δωρεάν Υγεία
Στον πυρήνα της εργασιακής πρότασης βρίσκεται η πλήρης απασχόληση με 7ωρο, πενθήμερο και 35ωρη εβδομάδα εργασίας.
Ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ συνέδεσε τη μείωση του χρόνου εργασίας με την αύξηση της παραγωγικότητας, την τεχνολογική εξέλιξη και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Υποστήριξε ότι η σύγχρονη τεχνολογία θα μπορούσε να περιορίσει τον εργάσιμο χρόνο, αντί να χρησιμοποιείται για εντατικοποίηση, απολύσεις και μεγαλύτερη εκμετάλλευση.
Για την Υγεία πρότεινε ένα αποκλειστικά κρατικό και δωρεάν σύστημα, χωρίς επιχειρηματική δραστηριότητα, με:
- Μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού.
- Μονιμοποίηση των συμβασιούχων.
- Κατάργηση των πληρωμών και των συμμετοχών των ασθενών.
- Πλήρη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
- Κατάργηση των επί πληρωμή απογευματινών χειρουργείων και ιατρείων.
Ενιαίο δημόσιο σχολείο αντί για περισσότερες εξετάσεις
Στην Παιδεία ο Δημήτρης Κουτσούμπας τάχθηκε κατά του Εθνικού Απολυτηρίου, υποστηρίζοντας ότι οι μαθητές δεν χρειάζονται περισσότερες εξετάσεις, αλλά ένα σχολείο που θα παρέχει ολοκληρωμένη μόρφωση.
Οι άμεσες διεκδικήσεις που παρουσίασε περιλαμβάνουν:
- Κάλυψη όλων των κενών με μόνιμους διορισμούς.
- Καμία συγχώνευση τμημάτων ή κατάργηση σχολικής μονάδας.
- Λιγότερους μαθητές ανά τμήμα.
- Μόνιμη παρουσία ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών και ειδικού επιστημονικού προσωπικού.
- Ενιαίο, δημόσιο και πραγματικά δωρεάν εκπαιδευτικό σύστημα.
- Κατάργηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στην εκπαίδευση.
Κατοικία, αγρότες και κοινωνικές υποδομές
Για τη στεγαστική κρίση, το ΚΚΕ προτείνει επαναλειτουργία του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, προστασία της πρώτης κατοικίας, κατάργηση του ΕΝΦΙΑ και αξιοποίηση της κρατικής ακίνητης περιουσίας για φοιτητικές εστίες και κοινωνική κατοικία.
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας απέρριψε ως ανεπαρκή την πολιτική των στεγαστικών επιδομάτων και των τραπεζικών δανείων, υποστηρίζοντας ότι η κατοικία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό δικαίωμα και όχι ως επενδυτικό προϊόν.
Για τους αγρότες ζήτησε:
- Εγγυημένες τιμές στα αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα.
- Αφορολόγητο πετρέλαιο.
- Μείωση του κόστους παραγωγής.
- Πλήρη αποζημίωση για φυσικές καταστροφές και ζωονόσους.
- Παύση των ποινικών διώξεων εναντίον αγροτών που συμμετείχαν στα μπλόκα.
- Ανάπτυξη παραγωγικών συνεταιρισμών στο πλαίσιο ενός κεντρικού σχεδιασμού.
Οι προτάσεις για τη Θεσσαλονίκη
Η ομιλία περιλάμβανε ένα αναλυτικό τοπικό σκέλος για τη Θεσσαλονίκη και την Κεντρική Μακεδονία.
Μεταξύ άλλων, ο Δημήτρης Κουτσούμπας ζήτησε:
- Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και χρηματοδότηση για την επέκταση του Μετρό στη δυτική Θεσσαλονίκη.
- Μονιμοποίηση των συμβασιούχων οδηγών του ΟΑΣΘ και πύκνωση των δρομολογίων.
- Αντιπλημμυρικά έργα στον Δενδροπόταμο, στα ρέματα της δυτικής Θεσσαλονίκης, στην περιφερειακή τάφρο, στη λεκάνη του Ανθεμούντα και στον δυτικό Θερμαϊκό.
- Προσλήψεις δασολόγων, δασεργατών και πυροσβεστών.
- Νέο πυροσβεστικό σταθμό στην ανατολική Θεσσαλονίκη και ενίσχυση των δομών σε Σίνδο και Λαγκαδά.
- Μέτρα προστασίας από βιομηχανικά ατυχήματα, ρύπανση και δυσοσμία στη δυτική Θεσσαλονίκη.
- Ακύρωση του σχεδιασμού για καύση απορριμματογενών καυσίμων στην τσιμεντοβιομηχανία.
- Δημιουργία πραγματικού μητροπολιτικού πάρκου στον χώρο της ΔΕΘ.
- Αξιοποίηση των πρώην στρατοπέδων Παύλου Μελά και Καρατάσιου και του Κόδρα ως δημόσιων χώρων πρασίνου και αναψυχής.
- Άμεση επαναλειτουργία του Εθνικού Κολυμβητηρίου.
Το εκλογικό μήνυμα: Ισχυρότερο ΚΚΕ και λαϊκή αντιπολίτευση
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Δημήτρης Κουτσούμπας κάλεσε τους πολίτες να ενισχύσουν το ΚΚΕ στις επόμενες βουλευτικές εκλογές.
Υποστήριξε ότι η πολιτική αστάθεια ή η δυσκολία σχηματισμού σταθερών κυβερνήσεων δεν πρέπει να προκαλεί φόβο, αλλά μπορεί να αξιοποιηθεί από το εργατικό και λαϊκό κίνημα για την παρεμπόδιση αντιλαϊκών μέτρων.
Το ΚΚΕ δεν παρουσιάζει τον εαυτό του ως πιθανό κυβερνητικό εταίρο μέσα στο σημερινό πολιτικό πλαίσιο. Αντίθετα, ζητά ισχυρότερη εκλογική δύναμη ώστε να οργανώσει μια μαχητική αντιπολίτευση και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για συνολικότερη αλλαγή της οικονομίας και της εξουσίας.
Μια διαφορετική παρουσία στη ΔΕΘ
Η παρέμβαση του Δημήτρη Κουτσούμπα διαφοροποιήθηκε από τις κλασικές εμφανίσεις πολιτικών αρχηγών στη ΔΕΘ. Δεν παρουσίασε ένα κυβερνητικό πρόγραμμα διαχείρισης εντός των σημερινών ευρωπαϊκών και δημοσιονομικών κανόνων, αλλά αμφισβήτησε τους ίδιους τους κανόνες.
Αυτό καθιστά δύσκολη μια απλή σύγκριση της πρότασης του ΚΚΕ με τα προγράμματα των υπόλοιπων κομμάτων. Η εφαρμογή της προϋποθέτει βαθιά αλλαγή στις σχέσεις ιδιοκτησίας, αποδέσμευση από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ και διαφορετική μορφή οικονομικής και πολιτικής εξουσίας.
Παράλληλα, η ομιλία περιείχε συγκεκριμένες άμεσες διεκδικήσεις για μισθούς, συντάξεις, φορολογία, κατοικία, Υγεία, Παιδεία, αγροτική παραγωγή και Θεσσαλονίκη.
Το βασικό πολιτικό μήνυμα ήταν σαφές: το ΚΚΕ επιδιώκει να κριθεί στις επόμενες εκλογές όχι ως συμπληρωματική δύναμη κάποιας κυβερνητικής συνεργασίας, αλλά ως αυτοτελής δύναμη ανατροπής και οργάνωσης της λαϊκής αντιπολίτευσης.
